Executieve functies, een praktische handreiking

Executieve functies; vaardigheden die je nodig hebt om je gedrag uit te voeren.


Executieve functies, een praktische handreiking

Onlangs kwam ik in contact met Lisette van Diggelen, een lezer van mijn blog. Zij schreef samen met Marjolijn Boer een praktische handreiking over executieve functies. Bij de handreiking zitten veel bijlages. Daarnaast is er een compacte waaier voor op je bureau. Ik mocht deze handreiking en waaier lezen en een leuke winactie voor mijn lezers aanbieden. Deze vind je onderaan de blog, maar eerst meer over de materialen.

Lisette en Marjolijn hebben deze handreiking ontwikkeld vanuit hun opleiding specialist meer- en hoogbegaafdheid. De handreiking is eigenlijk een verdieping op de waaier, deze is geschreven om kinderen te begeleiden op weg naar hun groei in executieve functies.

De handreiking start met een beknopte uitleg over executieve functies, wat zijn dit nu eigenlijk en waarom heb je deze nodig. Er wordt ook de koppeling gemaakt met hoogbegaafden, dit past bij het doel van de auteurs.

Hierna vind je van 11 executieve functies een uitgebreide uitlegkaart. Op deze uitlegkaart vind je veel informatie; de uitleg van de executieve functie, het doel en wat je hier in het dagelijks leven van ziet. Het doel wordt voor de leerling nog concreter gemaakt in subdoelen. Zo kun je gericht aan een kleine deelvaardigheid werken. Maar ook het leerkrachtgedrag wordt beschreven; wat kun je als leerkracht nu in de klas doen. Ook staat er een lijstje met activiteiten en spellen op elke kaart. Zo kun je snel zien aan welke executieve functies je werkt met een bepaald spel. Handig als je voor school materialen voor de kieskast wil aanschaffen.

Lisette en Marjolijn hebben elke executieve functie ook een concrete eenvoudige afbeelding gegeven. Deze worden ook gebruikt op de posters voor in de klas. Mooi dat het zo visueel gemaakt wordt.

Bijlagekatern executieve functies

Bij de handreiking zit een uitgebreide bijlagekatern. In deze katern vind je vooral veel praktische formulieren die je kunt gebruiken voor in de klas of praktijk.

Zo vind je er bijvoorbeeld de groeikaarten per executieve functie. Op deze groeikaart kunnen de kinderen hun persoonlijke groei aangeven. Bovenaan staat het doel en hoe je dit in het dagelijks leven terug kunt zien. Daarna kunnen de kinderen op een soort thermometer aangeven waar ze staan. Ook is er een groeiweb, hierin kunnen de kinderen alle executieve functies aangeven. Dit geeft een mooi overzicht.

In de bijlage zitten ook formulieren om een persoonlijk handelingsplan op te stellen voor een kind. Dit kun je ook samen met het kind invullen. En natuurlijk is het GGGGG model toegevoegd.

Wat ik ook mooi vind is dat elke executieve functies op een posterformaat A4 is vormgegeven. Deze kun je ophangen in de klas.  Daarnaast zijn er kleine tafelkaartjes voor de kinderen. Zo maak je het visueel voor kinderen en hebben ze een extra geheugensteuntje op hun eigen tafel.

Praktisch is ook de verwijzing naar alle materialen die je bij deze handreiking kunt gebruiken.

Je kunt de materialen bestellen via de Facebookpagina executieve functies (met de honingraten, zie afbeelding op het product) of stuur een mailtje naar iederzijntalent@gmail.com. Je koopt het totaalpakket voor €68.

Winactie waaier executieve functies

De waaier executieve functies is een onderdeel van de praktische handreiking. Dit is eigenlijk het basisproduct, hier kun je direct mee aan de slag. In deze waaier vind je 11 executieve functies beknopt uitgelegd; het doel, wat zie je in het dagelijks leven, leerkracht gedrag, wat kun je doen in de klas en welke activiteiten kun je doen om deze executieve functies te versterken.

Deze waaier is handig voor op ieder bureau van leerkracht of coach. En ik mag er twee verloten. Wat moet je hiervoor doen?  Laat een reactie achter op onze Facebookpagina en like de Facebookpagina van executieve functies (met de honingraten, zie afbeelding op het product). Donderdag 21 februari maken we de winnaars bekend.

Wijzer in executieve functies voor groep 1 t/m 8

Wijzer in executieve functies; spelletjes om executieve functies te trainen en te versterken bij kinderen.


Wijzer in executieve functies

Heb jij kinderen in jouw klas die moeite hebben met plannen of het opstarten van een taak? Of kinderen die vaak impulsief reageren of moeilijk kunnen omgaan met uitgestelde aandacht? Dan is deze kaartenset misschien ook iets voor jou. Voor mijn eigen school bestelde ik onlangs de kaarten “Wijzer in executieve functies” bij uitgeverij Pica. De wijzer in executieve functies is ontwikkeld door onderwijsadviesbureau Zien in de klas! Er zijn twee verschillende versies; voor groep 1-4 en voor groep 5-8. Het is een praktisch hulpmiddel dat preventief in iedere klas kan worden ingezet. Je traint de executieve functies zodat het gedrag van de kinderen verbetert.


Inhoud

In iedere box zit een handleiding wijzer in executieve functies, 1 kijkkaart en 35 spelletjes kaarten.

De handleiding start met een stukje theorie. Wat zijn executieve functies? En waarom is een goede ontwikkeling hiervan zo belangrijk? Misschien nog wel belangrijker dan cognitieve capaciteiten. Globale kennis van executieve functies is nodig om vervolgens opvallende dingen te kunnen signaleren. Het is ook belangrijk om te weten dat er bij alles wat je doet een samenwerking nodig is tussen de verschillende executieve functies, dus dat je bijna nooit enkel en alleen één functie gebruikt.

In de handleiding worden bij elke executieve functie verschillende punten genoemd die je in de klas kunt zien bij kinderen die hier moeite mee hebben. Daarnaast worden er tips gegeven die je kunt gebruiken om deze executieve functie te versterken.

Met wijzer in executieve functies trainen kinderen hun executieve functies op een speelse manier. De spelletjes zijn allemaal direct in te zetten in de praktijk. Ze vragen weinig voorbereiding. Elk spelletje is gekoppeld aan een executieve functie. Daarnaast kun je als leerkracht bij elk spel gebruik maken van de “kijkkaart”, hierop staan vragen die bruikbaar zijn voor signalering.

Hoe speel je het?

Wil je starten met deze spelletjes, lees dan eerst de beknopte handleiding. Daarna kun je de voorbeeldles geven die je kunt downloaden op de site van Zien in de klas. In deze voorbeeldles worden alle executieve functies uitgelegd aan de hand van een metafoor; het besturen van een boot. Deze metaforen komen ook op elk spelkaartje weer terug.  De spelletjes kun je op verschillende momenten inzetten, bijvoorbeeld als energizer tussen de lessen door.  Het enige wat je hoeft te doen is het voorbereidingskaartje te lezen. Tijdens het spelen van het spel kun je als leerkracht observeren met behulp van de vier kijkvragen op de kijkkaart.

Er is geen vaste volgorde. Op de voorkant van de kaart staat de uitleg van de executieve functie, op de achterkant staat het spel duidelijk uitgelegd.


Je bestelt de Wijzer in executieve functies voor €24,90 bij Uitgeverij Pica.

Op Zien in de klas kun je nog verschillende materialen downloaden die bruikbaar zijn bij het werken met deze spellen in de klas.